Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13982:2024 về Nhà vệ sinh công cộng trong đô thị - Yêu cầu thiết kế và vận hành được công bố năm 2024, đưa ra các quy chuẩn kỹ thuật thống nhất nhằm chuẩn hóa việc xây dựng, cải tạo và quản lý vận hành hệ thống nhà vệ sinh công cộng tại các đô thị trên toàn quốc.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với việc thiết kế xây dựng mới, cải tạo và quản lý vận hành các nhà vệ sinh công cộng trong khu vực đô thị. Đối tượng áp dụng bao gồm các cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức, cá nhân tham gia vào hoạt động tư vấn thiết kế, thi công xây dựng, quản lý vận hành và khai thác nhà vệ sinh công cộng tại các đô thị.

- Phạm vi áp dụng (Điều 1)

• Quy định chi tiết các yêu cầu kỹ thuật tối thiểu trong thiết kế kiến trúc, lắp đặt thiết bị và quy trình vận hành nhà vệ sinh công cộng.
• Áp dụng cho cả nhà vệ sinh công cộng cố định và di động được bố trí tại các không gian công cộng đô thị như công viên, quảng trường, nhà ga, bến xe, tuyến phố đi bộ, khu thương mại và các khu vực công cộng khác.

- Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

• Hệ thống hóa các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia liên quan làm căn cứ áp dụng đồng bộ, bao gồm các quy chuẩn về xây dựng công trình để đảm bảo người khuyết tật tiếp cận sử dụng, quy chuẩn về cấp thoát nước, an toàn cháy cho nhà và công trình, cũng như các tiêu chuẩn về chất lượng nước sinh hoạt và nước thải sau xử lý.

- Thuật ngữ và định nghĩa (Điều 3)

• Nhà vệ sinh công cộng (Public toilet): Công trình hoặc một phần của công trình được bố trí tại nơi công cộng để phục vụ nhu cầu vệ sinh cá nhân của mọi đối tượng.
• Cabin vệ sinh (Toilet cubicle/compartment): Không gian khép kín bên trong nhà vệ sinh công cộng, được trang bị bồn cầu và các phụ kiện phụ trợ, đảm bảo tính riêng tư cho người sử dụng.
• Nhà vệ sinh công cộng tiếp cận được (Accessible public toilet): Nhà vệ sinh được thiết kế và trang bị thiết bị phù hợp để người khuyết tật, người cao tuổi, trẻ em và các đối tượng yếu thế có thể tiếp cận và sử dụng một cách an toàn, thuận tiện.
• Các thuật ngữ chuyên ngành khác liên quan đến thiết bị vệ sinh, hệ thống thông gió, chiếu sáng và xử lý nước thải tại chỗ cũng được định nghĩa rõ ràng để thống nhất cách hiểu và áp dụng.

- Yêu cầu chung về thiết kế và phân loại (Điều 4)

• Nguyên tắc bố trí vị trí: Nhà vệ sinh công cộng phải được đặt tại các vị trí dễ tiếp cận, có biển chỉ dẫn rõ ràng, đảm bảo khoảng cách phục vụ hợp lý trong đô thị và không gây ảnh hưởng xấu đến cảnh quan, môi trường xung quanh.
• Phân loại nhà vệ sinh công cộng: Dựa trên quy mô, vị trí và mức độ trang bị tiện nghi để phân cấp quản lý và áp dụng các tiêu chuẩn kỹ thuật tương ứng (ví dụ: nhà vệ sinh cố định quy mô lớn, quy mô vừa và nhỏ, nhà vệ sinh di động).
• Yêu cầu về bình đẳng và tiếp cận: Bắt buộc phải có giải pháp thiết kế đảm bảo người khuyết tật vận động, người khiếm thị có thể tiếp cận sử dụng dễ dàng. Khuyến khích bố trí không gian vệ sinh dành riêng cho gia đình hoặc không phân biệt giới tính trong các trường hợp cần thiết.
• Yêu cầu về bảo vệ môi trường và vệ sinh dịch tễ: Hệ thống thu gom và xử lý nước thải phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy chuẩn môi trường hiện hành, ngăn ngừa triệt để mùi hôi, côn trùng và nguy cơ ô nhiễm nguồn nước, đất xung quanh.

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13982:2024 có hiệu lực kể từ ngày công bố, đóng vai trò là công cụ pháp lý và kỹ thuật quan trọng giúp nâng cao chất lượng dịch vụ đô thị, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và hướng tới xây dựng văn minh đô thị bền vững.