Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 76:2019/BGTVT về Ắc quy sử dụng cho xe đạp điện được ban hành kèm theo Thông tư số 43/2019/TT-BGTVT ngày 12 tháng 11 năm 2019 của Bộ Giao thông vận tải. Quy chuẩn này quy định các yêu cầu kỹ thuật và quản lý chất lượng đối với các loại ắc quy được sử dụng làm nguồn động lực cho xe đạp điện nhằm đảm bảo an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường.

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

• Phạm vi điều chỉnh: Quy chuẩn này quy định về mức giới hạn đặc tính kỹ thuật và yêu cầu quản lý chất lượng đối với ắc quy (bao gồm ắc quy chì-axit và ắc quy lithium) sử dụng cho xe đạp điện được sản xuất, lắp ráp và nhập khẩu.
• Đối tượng áp dụng: Quy chuẩn áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân sản xuất, lắp ráp, nhập khẩu ắc quy; sản xuất, lắp ráp xe đạp điện; và các cơ quan, tổ chức liên quan đến việc thử nghiệm, kiểm tra và chứng nhận chất lượng an toàn kỹ thuật đối với ắc quy xe đạp điện.

Quy định kỹ thuật chung đối với ắc quy xe đạp điện

Ắc quy xe đạp điện khi đưa vào lưu thông và sử dụng phải đáp ứng đầy đủ các yêu cầu kỹ thuật cơ bản sau:

• Yêu cầu về ghi nhãn: Nhãn của ắc quy phải được thể hiện rõ ràng, sắc nét, không bị tẩy xóa và chứa đầy đủ các thông tin bắt buộc bao gồm: tên nhà sản xuất hoặc thương hiệu, ký hiệu loại ắc quy, điện áp danh định, dung lượng danh định, ngày sản xuất hoặc số lô sản xuất, và ký hiệu cảnh báo an toàn.
• Yêu cầu về ngoại quan: Bề mặt bên ngoài của ắc quy không được có các khuyết tật như nứt, vỡ, biến dạng hoặc rò rỉ dung dịch điện phân. Các cực của ắc quy phải được thiết kế chắc chắn, có ký hiệu rõ ràng về cực tính dương (+) và âm (-).

Các chỉ tiêu thử nghiệm và đặc tính kỹ thuật cốt lõi

Quy chuẩn quy định chi tiết các phương pháp thử nghiệm nghiêm ngặt để đánh giá chất lượng và độ an toàn của ắc quy, bao gồm:

• Thử nghiệm dung lượng: Xác định dung lượng thực tế của ắc quy ở chế độ xả tiêu chuẩn. Dung lượng đo được không được thấp hơn dung lượng danh định do nhà sản xuất công bố nhằm đảm bảo hiệu suất hoạt động ổn định của phương tiện.
• Khả năng chịu rung động: Ắc quy được gắn trên bàn rung thử nghiệm với tần số và biên độ xác định để mô phỏng điều kiện vận hành thực tế trên đường. Sau thử nghiệm, ắc quy không được rò rỉ điện dịch, không nứt vỡ vỏ và điện áp không được sụt giảm bất thường.
• Khả năng xả điện với dòng lớn: Đánh giá khả năng hoạt động ổn định của ắc quy khi xe đạp điện cần tăng tốc hoặc leo dốc. Ắc quy phải duy trì được điện áp và không bị biến dạng hay cháy nổ khi xả với dòng điện lớn gấp nhiều lần dòng danh định.
• Khả năng chịu quá nạp (đối với ắc quy lithium): Thử nghiệm tính năng an toàn khi hệ thống sạc bị lỗi dẫn đến nạp quá điện áp. Ắc quy phải tích hợp mạch bảo vệ để ngăn chặn hiện tượng quá nhiệt, phồng rộp, cháy nổ hoặc rò rỉ chất độc hại.
• Khả năng chịu ngắn mạch: Mô phỏng tình huống chập mạch ngoài. Ắc quy phải tự ngắt hoặc không xảy ra hiện tượng cháy nổ, phát hỏa khi bị ngắn mạch trực tiếp giữa hai cực.

Quy định về quản lý chất lượng và chứng nhận hợp quy

Để kiểm soát chặt chẽ chất lượng sản phẩm trước khi đưa ra thị trường, quy chuẩn đề ra các bước quản lý bắt buộc:

• Thử nghiệm kiểu loại (Type approval): Mẫu ắc quy phải được thử nghiệm tại các phòng thử nghiệm được Bộ Giao thông vận tải chỉ định hoặc thừa nhận để đánh giá sự phù hợp với toàn bộ các chỉ tiêu kỹ thuật của quy chuẩn.
• Chứng nhận hợp quy: Sản phẩm đạt yêu cầu sẽ được cấp Giấy chứng nhận hợp quy theo phương thức đánh giá phù hợp quy định.
• Công bố hợp quy và dán tem: Doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu phải thực hiện thủ tục công bố hợp quy, dán dấu hợp quy (CR) lên sản phẩm hoặc bao bì sản phẩm trước khi lưu thông trên thị trường.

Hiệu lực thi hành

Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 76:2019/BGTVT chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 06 năm 2020, thay thế cho các quy định kỹ thuật trước đây đối với dòng sản phẩm này nhằm nâng cao tiêu chuẩn an toàn cho người sử dụng xe đạp điện tại Việt Nam.