Lệnh công bố Luật Đường sắt 2017 được ban hành bởi Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam nhằm công bố Luật Đường sắt số 06/2017/QH14 đã được Quốc hội khóa XIV thông qua tại kỳ họp thứ 3 ngày 16 tháng 6 năm 2017. Đây là văn bản pháp lý quan trọng đặt nền móng cho việc quản lý, phát triển và khai thác hệ thống giao thông vận tải đường sắt hiện đại, an toàn và hiệu quả tại Việt Nam.

Về phạm vi điều chỉnh, văn bản quy định toàn diện các hoạt động liên quan đến quy hoạch, đầu tư, xây dựng, bảo trì và bảo vệ kết cấu hạ tầng đường sắt; công nghiệp đường sắt, phương tiện giao thông đường sắt; an toàn đường sắt; kinh doanh đường sắt và quản lý nhà nước trong lĩnh vực này. Đối tượng áp dụng bao gồm các tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài có hoạt động liên quan đến đường sắt trên lãnh thổ Việt Nam.

- Phạm vi điều chỉnh chi tiết của Luật Đường sắt (Điều 1)

• Quy định rõ ràng về công tác quy hoạch phát triển đường sắt nhằm đảm bảo tính đồng bộ, kết nối với các phương thức vận tải khác.
• Xác định các cơ chế đầu tư, xây dựng, bảo trì và bảo vệ kết cấu hạ tầng đường sắt quốc gia, đường sắt đô thị và đường sắt chuyên dùng.
• Quy định các tiêu chuẩn kỹ thuật, điều kiện vận hành đối với phương tiện giao thông đường sắt và công nghiệp đường sắt.
• Thiết lập các quy tắc an toàn giao thông đường sắt, quyền và nghĩa vụ của các tổ chức, cá nhân tham gia vào hoạt động đường sắt.
• Xác định thẩm quyền và trách nhiệm quản lý nhà nước từ trung ương đến địa phương đối với hoạt động đường sắt.

- Đối tượng áp dụng rộng rãi và toàn diện (Điều 2)

• Áp dụng đối với cơ quan quản lý nhà nước về đường sắt ở các cấp.
• Áp dụng đối với các doanh nghiệp kinh doanh kết cấu hạ tầng đường sắt, doanh nghiệp kinh doanh vận tải đường sắt.
• Áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân tham gia giao thông, sinh sống hoặc có hoạt động sản xuất, kinh doanh trong hành lang an toàn giao thông đường sắt.
• Áp dụng đối với các nhà đầu tư trong nước và quốc tế tham gia vào các dự án phát triển đường sắt tại Việt Nam.

- Giải thích các thuật ngữ chuyên ngành cốt lõi (Điều 3)

• Hoạt động đường sắt: Bao gồm quy hoạch, đầu tư, xây dựng, bảo trì kết cấu hạ tầng; quản lý, vận hành, khai thác giao thông vận tải đường sắt.
• Kết cấu hạ tầng đường sắt: Gồm công trình đường sắt, phạm vi bảo vệ công trình và hành lang an toàn giao thông đường sắt.
• Đường sắt quốc gia: Hệ thống đường sắt phục vụ nhu cầu vận tải chung của cả nước, các vùng kinh tế và liên vận quốc tế.
• Đường sắt đô thị: Hệ thống đường sắt phục vụ nhu cầu đi lại của hành khách ở đô thị và vùng phụ cận.
• Đường sắt chuyên dùng: Hệ thống đường sắt phục vụ nhu cầu vận tải riêng của tổ chức, cá nhân.
• Chủ phương tiện giao thông đường sắt: Tổ chức, cá nhân sở hữu phương tiện hoặc được giao quyền quản lý, sử dụng phương tiện hợp pháp.

- Các nguyên tắc cơ bản trong hoạt động đường sắt (Điều 4)

• Bảo đảm hoạt động giao thông đường sắt thông suốt, trật tự, an toàn, hiệu quả; góp phần phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và bảo vệ môi trường.
• Phát triển đường sắt theo quy hoạch, hướng tới sự hiện đại, đồng bộ, kết nối hiệu quả với các phương thức vận tải khác.
• Ưu tiên dành quỹ đất để phát triển kết cấu hạ tầng đường sắt và các công trình phụ trợ liên quan.
• Khuyến khích, tạo điều kiện thuận lợi cho tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài đầu tư, kinh doanh đường sắt; bảo đảm cạnh tranh lành mạnh, bình đẳng giữa các thành phần kinh tế.
• Nhà nước giữ vai trò chủ đạo trong việc đầu tư, phát triển kết cấu hạ tầng đường sắt quốc gia và đường sắt đô thị.

Lệnh công bố Luật Đường sắt 2017 có hiệu lực kể từ ngày ký ban hành. Luật Đường sắt năm 2017 chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 7 năm 2018, thay thế hoàn toàn cho Luật Đường sắt số 35/2005/QH11 nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển mới của ngành giao thông vận tải.